Zo krijg je scherpere foto’s!

Zo krijg je scherpere foto’s!

Voor veel fotografen de belangrijkste vraag: hoe krijg ik mijn foto’s scherp/scherper?

AutoFocus (AF) punt

Uiteraard kun je je camera laten bepalen waarop hij scherp stelt. Dan geldt: sometimes you win, sometimes you lose. Zeker in een drukke omgeving moet je maar hopen dat hij op het goede scherp stelt. En als je een portret maakt, stelt hij dan op de ogen scherp? Ook als die persoon een bril draagt? Regel 1 bij portretten is: ogen moeten scherp zijn, de rest is bijzaak. Laat jij dat aan je camera over?

De meeste camera’s hebben een hele serie mogelijke scherpstelpunten en hij bedenkt zelf welke jij waarschijnlijk wilt gebruiken. Als je de ontspanknop half indrukt, krijg je meestal met een rood puntje te zien waarop hij wil scherpstellen. Pas wanneer dat goed is, moet je doordrukken en de foto maken.

Persoonlijk heb ik mijn camera zo ingesteld dat hij altijd het middelste scherpstelpunt (AF-punt) gebruikt. Je richt die op de plek waarop jij wilt scherpstellen, druk de ontspanner half in. Terwijl je knop half ingedrukt houdt, pas je de compositie aan naar jouw wens. Dan druk je af. Ik doe het nog iets anders, middels Back Button Focus, maar daar kun je altijd later nog eens naar kijken.

kikker

AF modus

Het half indrukken en dan compositie kiezen om vervolgens af te drukken werkt alleen als je de AF-modus ‘one shot’ hebt ingesteld. In je camera kun je echter ook twee andere modussen kiezen. De meesten stellen dat eenmalig in.

Bij ‘AI servo’ blijft je camera permanent scherpstellen, je hoort geen piepje en je kunt altijd afdrukken. Dit is handig als een kind op je af komt rennen. Je kunt dan meerdere keren afdrukken en de camera scherpt elke keer razendsnel opnieuw scherp.

Bij AF-modus ‘AI focus’ heb je een mix. Je stelt scherp door half in te drukken, maar als je onderwerp (bv kind in musical) toch ineens gaat bewegen, gaat hij volgen. Hij springt dan dus eigenlijk over van one-shot naar AI servo.

IMG_9307

Scherptediepte

Hoe groter je diafragma/lensopening en hoe kleiner dus het f/ getal, hoe kleiner het stukje dat scherp wordt op de foto. Ook al zie je dat door de lens niet! Dus bij f/2 zijn misschien alleen de ogen scherp en bij f/32 vrijwel alles. Als je vaak probleem met scherpstellen hebt, kun je dus ook voor iets kleiner diafragma kiezen, een groter getal dus. Dat heb ik in ander artikel uitgelegd. Wil je trouwens door de lens al je scherptediepte zien, dan hebben veel camera’s een scherptedieptecontroleknop / focus preview button. Google maar eens.

IMG_3294_HDR
Van de vloertegeltjes direct voor de lens via de parasols tot de bergen: alles scherp. Dat kan met hyperfocaal scherpstellen.

 

Hyperfocaal scherpstellen

Waar je bij portretten vaak een hele kleine scherptediepte wilt hebben, wil je bij landschappen vaak een maximale scherptediepte. De bloemen op de voorgrond, het kasteel in het midden en de bossen op de achtergrond moeten allemaal scherp zijn. Als je op het kasteel scherpstelt, zal dat vaak niet het geval zijn.

Vuistregel bij full-frame (professionele) camera’s bij f/16: brandpuntafstand x brandpuntafstand x 2, dus met 24mm lens: 24x24x2=1.152, ruim 1 meter.
Vuistregel bij APC camera’s bij f/16: brandpuntafstand x brandpuntafstand x 3 + brandpuntafstand, dus met 24mm lens: (24x24x3)+2=1.752, bijna 2 meter.

Bij de berekende afstand stel je op dat punt scherp. Alles vanaf de helft van die afstand tot oneindig zal scherp worden. Je stelt dus niet op dat kasteel scherp, maar op een onderwerp heel dichtbij. Zodra je niet met f/16, maar bv f/10 werkt, of met 50mm, verandert alles volledig. Zelf heb ik daarom op mijn smartphone een tooltje om de hyperfocale afstand in een paar kliks te berekenen. Zoek in je appstore op DOF Calculator.

IMG_0650-HDR

Stabilisator

Veel lenzen hebben een stabilisator. Sommige merken hebben de stabilisator in de camera zitten. Met een stabilisator kun je uiteraard alleen je eigen bewegingen compenseren en niet die van een bewegend foto-onderwerp. Normaal is de vuistregel dat je bij bv een 200mm lens geen tragere sluitertijd moet instellen dan 1/200 (dus omgekeerde van brandpuntafstand). Met stabilisator kun je 2-3 keer zo trage sluitertijden gebruiken, dus bv 1/100-1/50, afhankelijk van het type stabilisator. Probeer gewoon eens uit. Bij gebruik op statief kun je het beste wel de stabilisator uitzetten, omdat hij anders averechts werkt.

Statief

Een statief maakt hét verschil tussen amateur- en professionele foto’s. Zie ook ‘Waarom zou je een statief gebruiken?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>